ข้อสอบจำลองวิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ชุดที่ 2 จำนวน 25 ข้อ ข้อละ 2 คะแนน รวม 50 คะแนน แบ่งเป็นเชิงปริมาณ 10 ข้อ เชิงนามธรรม 8 ข้อ และเชิงภาษา 7 ข้อ
เวลาที่แนะนำ 45 นาที ลองทำด้วยตนเองก่อนกดดูเฉลยและคำอธิบายใต้แต่ละข้อ ข้อสอบนี้เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกทบทวน
ฝึกทำข้อสอบพร้อมเฉลย
ข้อที่ 1: 3, 8, 15, 24, 35, ?
- ก. 46
- ข. 47
- ค. 48
- ง. 50
แต่ละพจน์ = n² − 1 (2²−1, 3²−1, …, 6²−1) พจน์ถัดไปคือ 7² − 1 = 48 หรือดูผลต่าง +5, +7, +9, +11 ต่อไป +13
ข้อที่ 2: 100, 50, 52, 26, 28, 14, ?
- ก. 16
- ข. 7
- ค. 12
- ง. 18
สลับกันระหว่าง ÷2 และ +2 พจน์ล่าสุดได้จาก ÷2 ข้อต่อไปจึง 14 + 2 = 16 ตัวลวง 7 มาจากการ ÷2 ซ้ำ
ข้อที่ 3: 1, 10, 3, 20, 5, 30, 7, ?
- ก. 9
- ข. 40
- ค. 35
- ง. 45
อนุกรมสองชุดสลับกัน ตำแหน่งคี่ 1, 3, 5, 7 ตำแหน่งคู่ 10, 20, 30 ข้อถัดไปเป็นตำแหน่งคู่ จึงได้ 40
ข้อที่ 4: พนักงานคนหนึ่งได้เงินเดือน 20,000 บาท ได้ขึ้นเงินเดือน 10% ต่อมาถูกปรับลดลง 10% จากเงินเดือนที่ขึ้นแล้ว เงินเดือนสุดท้ายเป็นเท่าใด
- ก. 20,000 บาท
- ข. 20,200 บาท
- ค. 19,000 บาท
- ง. 19,800 บาท
ขึ้น 10% ได้ 22,000 ลด 10% ของ 22,000 = 2,200 เหลือ 19,800 ขึ้นและลดด้วยร้อยละเท่ากันไม่กลับมาที่เดิม เพราะฐานต่างกัน
ข้อที่ 5: ห้องเรียนหนึ่งมีนักเรียน 40 คน เป็นชาย 40% นักเรียนชายสอบผ่าน 75% นักเรียนหญิงสอบผ่าน 50% นักเรียนทั้งห้องสอบผ่านคิดเป็นร้อยละเท่าใด
- ก. 55%
- ข. 60%
- ค. 62.5%
- ง. 65%
ชาย 16 คน ผ่าน 12 คน หญิง 24 คน ผ่าน 12 คน รวมผ่าน 24 จาก 40 = 60% ตัวลวง 62.5% มาจากเฉลี่ย 75 กับ 50 ตรงๆ ซึ่งผิด เพราะจำนวนชายหญิงไม่เท่ากัน
ข้อที่ 6: ฝากเงิน 50,000 บาท ได้ดอกเบี้ยแบบเชิงเดียว 2% ต่อปี เมื่อครบ 3 ปี จะได้ดอกเบี้ยรวมเท่าใด
- ก. 3,000 บาท
- ข. 3,060 บาท
- ค. 1,000 บาท
- ง. 6,000 บาท
ดอกเบี้ยเชิงเดียว = เงินต้น × อัตรา × เวลา = 50,000 × 0.02 × 3 = 3,000 ตัวลวง 3,060 คือดอกเบี้ยทบต้นโดยประมาณ
ข้อที่ 7: ซื้อปากกา 3 ด้ามกับดินสอ 2 แท่ง จ่าย 54 บาท ถ้าซื้อปากกา 1 ด้ามกับดินสอ 4 แท่ง จ่าย 38 บาท ปากการาคาด้ามละเท่าใด
- ก. 12 บาท
- ข. 16 บาท
- ค. 14 บาท
- ง. 18 บาท
ให้ปากกา p ดินสอ q ได้ 3p + 2q = 54 และ p + 4q = 38 แทน p = 38 − 4q ลงสมการแรก ได้ q = 6 และ p = 14
ข้อที่ 8: ท่อ A เติมน้ำเต็มถังใน 4 ชั่วโมง ท่อ B ระบายน้ำเต็มถังออกหมดใน 6 ชั่วโมง ถ้าเปิดทั้งสองท่อพร้อมกันขณะถังว่าง จะเต็มถังในกี่ชั่วโมง
- ก. 10 ชั่วโมง
- ข. 2.4 ชั่วโมง
- ค. 24 ชั่วโมง
- ง. 12 ชั่วโมง
อัตราสุทธิต่อชั่วโมง = 1/4 − 1/6 = 1/12 ของถัง จึงใช้ 12 ชั่วโมง ตัวลวง 2.4 มาจากการบวก 1/4 + 1/6 ซึ่งลืมว่าท่อ B ระบายออก
ข้อที่ 9: ตารางงบประมาณกิจกรรม (บาท) ปี 2566 / 2567 / 2568: วิชาการ 200,000 / 250,000 / 300,000; กีฬา 100,000 / 100,000 / 80,000; อาคารสถานที่ 300,000 / 250,000 / 220,000; รวม 600,000 / 600,000 / 600,000 — ปี 2568 งบวิชาการคิดเป็นร้อยละเท่าใดของงบรวม
- ก. 50%
- ข. 30%
- ค. 45%
- ง. 60%
300,000 ÷ 600,000 = 50%
ข้อที่ 10: ตารางงบประมาณกิจกรรม (บาท) ปี 2566 / 2567 / 2568: วิชาการ 200,000 / 250,000 / 300,000; กีฬา 100,000 / 100,000 / 80,000; อาคารสถานที่ 300,000 / 250,000 / 220,000; รวม 600,000 / 600,000 / 600,000 — งบอาคารสถานที่ปี 2568 ลดลงจากปี 2566 คิดเป็นร้อยละเท่าใด (โดยประมาณ)
- ก. 20%
- ข. 26.67%
- ค. 36.36%
- ง. 80%
ลดลง 300,000 − 220,000 = 80,000 คิดจากฐานปีเดิม 80,000 ÷ 300,000 ≈ 26.67% ตัวลวง 36.36% ใช้ฐานปีใหม่ (220,000) ซึ่งผิด
ข้อที่ 11: แพทย์ : ผู้ป่วย :: ทนายความ : ?
- ก. ศาล
- ข. ลูกความ
- ค. ผู้พิพากษา
- ง. กฎหมาย
ความสัมพันธ์คือ ผู้ให้บริการกับผู้รับบริการ แพทย์ดูแลผู้ป่วย ทนายความดูแลลูกความ ข้อ ก และ ง เป็นสถานที่และเครื่องมือในการทำงาน
ข้อที่ 12: อากาศหนาว : เสื้อกันหนาว :: ฝนตก : ?
- ก. เมฆ
- ข. ฟ้าร้อง
- ค. ร่ม
- ง. น้ำท่วม
ความสัมพันธ์คือ สภาพอากาศกับสิ่งที่ใช้ป้องกัน เสื้อกันหนาวป้องกันความหนาว ร่มป้องกันฝน
ข้อที่ 13: ข้อใดไม่เข้าพวก
- ก. เชียงใหม่
- ข. ขอนแก่น
- ค. ลำปาง
- ง. น่าน
ขอนแก่นอยู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนเชียงใหม่ ลำปาง และน่าน อยู่ภาคเหนือ
ข้อที่ 14: เงื่อนไข: นักเรียนห้อง ม.6/1 ทุกคนสอบผ่านวิชาคณิตศาสตร์ และสุดาสอบผ่านวิชาคณิตศาสตร์ ข้อใดสรุปได้
- ก. สุดาอยู่ห้อง ม.6/1
- ข. สุดาไม่ได้อยู่ห้อง ม.6/1
- ค. ผู้ที่สอบผ่านคณิตศาสตร์ทุกคนอยู่ห้อง ม.6/1
- ง. สรุปไม่ได้แน่นอนว่าสุดาอยู่ห้องใด
เงื่อนไขบอกว่า ม.6/1 ทุกคนผ่าน แต่ไม่ได้บอกว่าคนที่ผ่านทุกคนอยู่ ม.6/1 นักเรียนห้องอื่นก็อาจผ่านได้
ข้อที่ 15: เงื่อนไข: ไม่มีแมวตัวใดเป็นสุนัข และสัตว์เลี้ยงบางตัวเป็นแมว ข้อใดสรุปได้อย่างแน่นอน
- ก. สัตว์เลี้ยงบางตัวไม่ใช่สุนัข
- ข. สัตว์เลี้ยงทุกตัวไม่ใช่สุนัข
- ค. สุนัขบางตัวเป็นแมว
- ง. สัตว์เลี้ยงบางตัวเป็นสุนัข
สัตว์เลี้ยงบางตัวที่เป็นแมว ไม่มีทางเป็นสุนัข จึงสรุปได้ว่าสัตว์เลี้ยงอย่างน้อยบางตัวไม่ใช่สุนัข ข้อ ข เกินเงื่อนไข เพราะสัตว์เลี้ยงที่ไม่ใช่แมวอาจเป็นสุนัขก็ได้
ข้อที่ 16: ข้อใดมีความหมายเหมือนกับข้อความ “ถ้าขยันเรียน แล้วจะสอบผ่าน”
- ก. ถ้าสอบผ่าน แล้วขยันเรียน
- ข. ถ้าไม่ขยันเรียน แล้วจะสอบไม่ผ่าน
- ค. ถ้าสอบไม่ผ่าน แล้วไม่ได้ขยันเรียน
- ง. ขยันเรียนเมื่อและเฉพาะเมื่อสอบผ่าน
“ถ้า P แล้ว Q” มีความหมายเท่ากับ “ถ้าไม่ Q แล้วไม่ P” (แย้งสลับที่) ข้อ ก คือบทกลับ ข้อ ข คือบทผกผัน ซึ่งไม่สมมูลกับข้อความเดิม ส่วนข้อ ง เป็นเงื่อนไขสองทาง จึงไม่สมมูลกับเงื่อนไขทางเดียวในโจทย์
ข้อที่ 17: ก้อย ดาว เอก บีม และชาย นั่งเรียงแถวเดียวกัน หันหน้าไปทางเดียวกัน ก้อยนั่งริมซ้ายสุด ดาวนั่งติดกับก้อย เอกนั่งตรงกลาง บีมนั่งริมขวาสุด ใครนั่งระหว่างเอกกับบีม
- ก. ดาว
- ข. ก้อย
- ค. ชาย
- ง. สรุปไม่ได้
ตำแหน่ง 1 ก้อย 2 ดาว 3 เอก 5 บีม ที่เหลือคือตำแหน่ง 4 ซึ่งต้องเป็นชาย อยู่ระหว่างเอกกับบีมพอดี
ข้อที่ 18: กำหนด P ≤ Q, Q น้อยกว่า R, R = S ข้อสรุป I: P น้อยกว่า S ข้อสรุป II: Q ≥ S
- ก. ถูกทั้งสองข้อสรุป
- ข. ข้อสรุป II ถูกเท่านั้น
- ค. ผิดทั้งสองข้อสรุป
- ง. ข้อสรุป I ถูกเท่านั้น
P ≤ Q น้อยกว่า R = S จึงได้ P น้อยกว่า S แน่นอน ส่วน Q น้อยกว่า R = S แปลว่า Q น้อยกว่า S ข้อสรุป II จึงผิด
ข้อที่ 19: ประโยคใดใช้คำฟุ่มเฟือย
- ก. คณะกรรมการได้ทำการพิจารณาคำร้องเรียบร้อยแล้ว
- ข. ผู้สมัครต้องยื่นเอกสารภายในวันศุกร์
- ค. เขาเดินทางไปต่างประเทศเมื่อสัปดาห์ก่อน
- ง. โรงเรียนปิดภาคเรียนในเดือนมีนาคม
“ได้ทำการพิจารณา” ใช้คำเกินจำเป็น ควรเป็น “คณะกรรมการพิจารณาคำร้องเรียบร้อยแล้ว” รูปแบบ “ทำการ + กริยา” ออกสอบบ่อย
ข้อที่ 20: ประโยคใดมีความกำกวม
- ก. ผมไม่ได้รักเธอคนเดียว
- ข. น้องสาวทำการบ้านเสร็จแล้ว
- ค. ครูชมนักเรียนที่ตั้งใจเรียน
- ง. พรุ่งนี้โรงเรียนหยุดเรียน
ตีความได้สองแบบ คือ ผมรักผู้หญิงหลายคน หรือ ผมไม่ได้รักเธออยู่ฝ่ายเดียว
ข้อที่ 21: คำใดสะกดผิด
- ก. ผลลัพธ์
- ข. โอกาส
- ค. ปรากฎ
- ง. ศักยภาพ
ที่ถูกคือ ปรากฏ (ฏ ปฏัก) ไม่ใช่ ฎ ชฎา
ข้อที่ 22: (1) ส่งผลให้ประชาชนได้รับบริการที่รวดเร็วขึ้น (2) ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐนำระบบดิจิทัลมาใช้ในการให้บริการ (3) อย่างไรก็ตาม ผู้สูงอายุบางส่วนยังเข้าไม่ถึงเทคโนโลยี (4) ทั้งยังลดขั้นตอนและเอกสารที่ไม่จำเป็น — ข้อความใดควรอยู่ลำดับที่สอง
- ก. (1)
- ข. (2)
- ค. (3)
- ง. (4)
ลำดับที่ถูกคือ (2) (1) (4) (3) เริ่มจากสภาพปัจจุบัน ตามด้วยผลดี ส่วนที่เพิ่มเติม (“ทั้งยัง”) และข้อจำกัด
ข้อที่ 23: (1) ส่งผลให้ประชาชนได้รับบริการที่รวดเร็วขึ้น (2) ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐนำระบบดิจิทัลมาใช้ในการให้บริการ (3) อย่างไรก็ตาม ผู้สูงอายุบางส่วนยังเข้าไม่ถึงเทคโนโลยี (4) ทั้งยังลดขั้นตอนและเอกสารที่ไม่จำเป็น — ข้อความใดควรอยู่ลำดับสุดท้าย
- ก. (1)
- ข. (2)
- ค. (3)
- ง. (4)
“อย่างไรก็ตาม” ใช้เปลี่ยนประเด็นเป็นข้อแย้งหลังกล่าวข้อดีครบแล้ว จึงอยู่ท้ายสุด
ข้อที่ 24: ความซื่อสัตย์เป็นรากฐานของความไว้วางใจ หน่วยงานใดที่บุคลากรขาดความซื่อสัตย์ แม้จะมีระบบงานทันสมัยเพียงใด ประชาชนก็ย่อมไม่เชื่อมั่นในการทำงาน ในทางกลับกัน หน่วยงานที่บุคลากรยึดมั่นในความถูกต้อง แม้ทรัพยากรจะจำกัด ก็สามารถสร้างการยอมรับจากสังคมได้ — ข้อใดเป็นใจความสำคัญของข้อความนี้
- ก. ระบบงานที่ทันสมัยสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนได้
- ข. ทรัพยากรที่จำกัดเป็นอุปสรรคของหน่วยงาน
- ค. ประชาชนไม่เชื่อมั่นในหน่วยงานภาครัฐ
- ง. ความซื่อสัตย์ของบุคลากรเป็นหัวใจของความเชื่อมั่นจากสังคม
ข้อความเทียบสองกรณีเพื่อชี้ว่าความซื่อสัตย์สำคัญที่สุด ข้อ ก ขัดกับข้อความ ข้อ ข และ ค ไม่ใช่ประเด็นหลัก
ข้อที่ 25: ความซื่อสัตย์เป็นรากฐานของความไว้วางใจ หน่วยงานใดที่บุคลากรขาดความซื่อสัตย์ แม้จะมีระบบงานทันสมัยเพียงใด ประชาชนก็ย่อมไม่เชื่อมั่นในการทำงาน ในทางกลับกัน หน่วยงานที่บุคลากรยึดมั่นในความถูกต้อง แม้ทรัพยากรจะจำกัด ก็สามารถสร้างการยอมรับจากสังคมได้ — ผู้เขียนต้องการสื่อว่าสิ่งใดสำคัญกว่าระบบงานที่ทันสมัย
- ก. งบประมาณ
- ข. คุณธรรมของบุคลากร
- ค. จำนวนบุคลากร
- ง. เทคโนโลยี
ผู้เขียนชี้ว่าแม้ระบบทันสมัยก็ไม่ช่วยถ้าบุคลากรไม่ซื่อสัตย์ และแม้ทรัพยากรจำกัด ความถูกต้องก็สร้างการยอมรับได้